Αποστάσεις – Ταχύτητα – Κατεύθυνση – Πορεία

Ναυτικό µίλι – Αποστάσεις.
Ναυτικό µίλι (νµ, Μ) είναι το γραµµικό µήκος τόξου ενός πρώτου λεπτού (1΄) Μεσηµβρινού. Όπως καταλαβαίνετε, το ανάπτυγµα αυτό µεταβάλλεται µε την αύξηση του γεωγραφικού πλάτους, γιατί η Γη δεν είναι ακριβώς στρογγυλή.
Έτσι, κοντά στον Ισηµερινό είναι 1842,8 µέτρα, σε πλάτος 45ο 1852,2 µέτρα και κοντά στους πόλους 1864 µέτρα*.

Για πρακτικούς λόγους έχει γίνει αποδεκτή η τιµή των 1852 µέτρων (Διεθνές Γραφείο Υδρογραφίας, 1929).

Το ναυτικό µίλι υποδιαιρείται σε 2000 υάρδες (yds, 1y=0,914m) ή 6080 πόδια (ft) ή 10 στάδια (1 πόδι=0,329 µέτρα, 1 στάδιο=182,8 µέτρα).
Οι αποστάσεις λοιπόν στη θάλασσα µετρώνται σε ναυτικά µίλια (ή απλώς µίλια) και στις υποδιαιρέσεις του.
Μία πολύ συνηθισµένη µονάδα µετρήσεως µήκους (συνήθως βάθους) είναι και η οργυιά (fathom), που ισούται µε 1,829 µέτρα ή 2 υάρδες. Πρακτικά είναι όσο η έκταση των χεριών ενός µέσου ανθρώπου.

Ταχύτητα.
Μονάδα µετρήσεως ταχύτητας στη θάλασσα είναι ο κόµβος (knot – kn), ο οποίος εκφράζει ναυτικά µίλια ανά ώρα. Όταν λοιπόν λέµε ότι ταξιδεύοµε µε 5 κόµβους, σηµαίνει ότι ταξιδεύοµε µε 5 µίλια ανά ώρα. Η έκφραση «ταξιδεύοµε µε 5 µίλια» είναι λανθασµένη και… «άναυτη».
Επειδή όµως η θάλασσα όχι µόνο είναι ρευστή, αλλά έχει και ρεύµατα που παρασύρουν µαζί τους κάθε πλωτό µέσον που τη διασχίζουν, ανεξαρτήτως µεγέθους, η ταχύτητα εκφράζεται µε δύο τρόπους: την Ταχύτητα ως Προς τη Θάλασσα (Speed Of Advance), όπου συµπεριλαµβάνεται η επίδραση ρεύµατος, ανέµου κ.λπ. και την Ταχύτητα ως Προς το Βυθό (Speed Over Ground). Προφανώς η αληθής ταχύτητά µας είναι αυτή ως προς το βυθό. Εποµένως, για να υπολογίσουµε το χρόνο αφίξεως ή κατάπλου σε κάποιο µέρος θα διαιρέσουµε το αποµένον δίαρµα διά της ταχύτητας ως προς το βυθό.

Σηµείωση.
Το GPS δείχνει ταχύτητα ως προς το βυθό, ενώ το δροµόµετρο δείχνει ταχύτητα ως προς τη θάλασσα.

Κατεύθυνση.
Ας δούµε τώρα πώς προσδιορίζουµε και εκφράζουµε τις κατευθύνσεις στο ναυτικό χάρτη, όπως το προς τα πού πλέει το σκάφος, προς τα πού βρίσκεται ένας τόπος ως προς έναν άλλο, ένα σηµείο στη θάλασσα ή στη στεριά, ένα άλλο σκάφος ως προς το δικό µας κ.λπ.

Πορεία.
Όταν θέλουµε να πλεύσουµε από ένα σηµείο σε ένα άλλο, η γωνία που σχηµατίζει η ευθεία, η οποία ενώνει τα δύο στίγµατα µε τη διεύθυνση του Βορρά ονοµάζεται πορεία. Η έναρξη µετρήσεως της γωνίας είναι η διεύθυνση του Βορρά (000°) και η φορά της γωνίας είναι πάντοτε δεξιόστροφη (clockwise).

Πορεία πλοίου (Ζλ) (Course-C) ή πλεύση είναι η κατεύθυνση προς την οποίαν αυτό κινείται τη συγκεκριµένη στιγµή και εκφράζεται µε τη γωνία που σχηµατίζει η διεύθυνση (ή το διάµηκες ή η πλώρη) του πλοίου µε τη διεύθυνση του Βορρά.
Η λέξη πλεύση χρησιµοποιείται συνήθως όταν εκφράζουµε την πορεία µε τα ονόµατα των κατευθύνσεων του ανέµου π.χ. πλεύση Νότια.
Η πορεία εκφράζεται σε µοίρες από 000ο –360ο

Προσοχή.
Την πορεία τη γράφουµε και την αναφέρουµε πάντοτε µε τρία ψηφία και µάλιστα αναφέρουµε ένα-ένα ψηφίο χωριστά (µε µία εξαίρεση, όπως πιο κάτω). Για παράδειγµα την πορεία 238ο δεν θα την πούµε «διακόσια τριάντα οκτώ» αλλά «δύο-τρία-οκτώ». Την πορεία 26ο θα τη γράψοµε «026ο » και θα την πούµε ή «µηδέν-δύο-έξι» ή «Βορράς είκοσι έξι».

Για να µετρήσουµε τις διάφορες κατευθύνσεις, υπάρχουν στο ναυτικό χάρτη τυπωµένοι κύκλοι µε υποδιαιρέσεις 360° ανά µία µοίρα, µε την κατεύθυνση 000° να συµπίπτει µε την κατεύθυνση του γεωγραφικού Βορρά του χάρτη. Οι κύκλοι αυτοί ονοµάζονται Ανεµολόγια. Οι τέσσερεις κύριες πορείες του ανεµολογίου λαµβάνουν την ονοµασία τους από τα αντίστοιχα σηµεία του ορίζοντα:
α) 000ο Βορράς ή Τραµουντάνα.
β) 090ο Απηλιώτης ή Λεβάντες (Ανατολική).
γ) 180ο Νότος ή Όστρια.
δ) 270ο Ζέφυρος ή Πουνέντες