Ο χάρτης

Χάρτης είναι η απεικόνιση της γήινης επιφάνειας πάνω σε ένα επίπεδο χαρτί.
Η απεικόνιση ή η προβολή της σφαιρικής επιφάνειας της Γης σε ένα επίπεδο δεν µπορεί να γίνει χωρίς να προκληθούν κάποιες παραµορφώσεις. Όσο µικρότερη είναι η απεικονιζόµενη επιφάνεια τόσο µικρότερες είναι οι παραµορφώσεις.

Μερκατορική προβολή.
Πώς απεικονίζουµε µια σφαίρα σε έναν επίπεδο χάρτη;
Υπάρχουν διάφοροι τρόποι. Εµάς θα µας απασχολήσει η Μερκατορική προβολή που ονοµάστηκε έτσι από το Φλαµανδό γεωγράφο Gerhard Kremer Mercator ο οποίος την επινόησε το 1568, αν και ο µεγάλος γεωγράφος Μαρίνος ο Τύριος, περί το 100 µ.Χ. στο έργο του «Γεωγραφική Υφήγησις» αναπτύσσει διεξοδικά την κυλινδρική προβολή και τον υπολογισµό των αυξοµερών πλατών.
Ας υποθέσοµε ότι περιβάλλουµε τη Γη µε έναν κύλινδρο που εφάπτεται µε αυτήν στον ισηµερινό (άρα ο άξονάς του συµπίπτει µε τον άξονα περιστροφής της Γης) (σχ. 2.1). Αν φαντασθούµε ένα φως να φωτίζει στο κέντρο της Γης, τότε η εικόνα που θα προβάλλεται στον κύλινδρο θα είναι η Μερκατορική προβολή της Γης.
Παρατηρούµε όµως, ακόµα και σε αυτήν την απλοϊκή απεικόνιση, ότι όσο ανεβαίνουµε προς τους πόλους οι γραµµικές αποστάσεις µεταξύ των παραλλήλων µεγαλώνουν, οι δε πόλοι προβάλλονται στο άπειρο. Γι’ αυτό η προβολή αυτή χρησιµοποιείται για ναυτιλία µέχρι πλάτη 70ο περίπου. Για Πολική Ναυτιλία, δηλαδή ναυσιπλοΐα στις πολικές περιοχές χρησιµοποιείται κυρίως η Γνωµονική προβολή: φαντασθείτε ένα κινέζικο καπελάκι… στον πόλο. Το ανάπτυγµά του είναι ο λεγόµενος Γνωµονικός χάρτης.

Ο Μερκατορικός χάρτης έχει τις ακόλουθες ιδιότητες:
α) Οι µεσηµβρινοί είναι παράλληλοι µεταξύ τους και ισαπέχουν.
β) Οι παράλληλοι είναι παράλληλοι µεταξύ τους, όµως η απόσταση µεταξύ τους αυξάνεται µε την αύξηση του πλάτους*.
γ) Το δίκτυο των µεσηµβρινών είναι κάθετο στο δίκτυο των παραλλήλων.
δ) Διατηρείται η οµοιότητα των µικρών γεωγραφικών χαρακτηριστικών µε τα πραγµατικά στη Γη.
ε) Κάθε πορεία στην επιφάνεια της Γης απεικονίζεται ως ευθεία στο χάρτη και τέµνει τους µεσηµβρινούς µε σταθερή γωνία.