Διαγωγή πλοίων ενόψει αλλήλων

Ακριβής σημασία της φράσεως «πλοία ενόψει αλλήλων».
Το Τμήμα II του Μέρους Β’ των ΔΚΑΣ (βλ. εισαγωγή), περιλαμβάνει τους Κανόνες 11 έως και 18, που καθορίζουν τη διαγωγή (συμπεριφορά) των πλοίων, δηλαδή ποιες είναι οι υποχρεώσεις τους, πώς χειρίζουν όταν βρίσκονται ενόψει αλλήλων, στις ακόλουθες περιπτώσεις:
1) Όταν τα πλοία είναι ιστιοφόρα – Κανόνας 12.
2) Στην περίπτωση που προσπερνά το ένα το άλλο – Κανόνας 13.
3) Όταν έχουν αντίθετες ή περίπου αντίθετες αναπρωρήσεις – Κανόνας 14.
4) Στην περίπτωση που διασταυρώνουν τις αναπρωρήσεις τους – Κανόνας 15.
5) Όταν το πλοίο είναι το «φυλάσσον πλοίο», το πλοίο δηλαδή έχει την υποχρέωση να χειρίσει – Κανόνας 16.
6) Στην περίπτωση που το πλοίο είναι «το φυλασσόμενο» – Κανόνας 17.
7) Κατά τους χειρισμούς που υποχρεούνται να πραγματοποιούν, ανάλογα με τον τύπο, την κατάσταση και την απασχόλησή τους – Κανόνας 18.

Είναι σημαντικό να διευκρινισθεί, πότε εφαρμόζονται οι ανωτέρω αναφερόμενοι κανόνες, στους οποίους αναγράφονται οι υποχρεώσεις και οι απαιτούμενοι χειρισμοί προς αποφυγή συγκρούσεως, σε όλες τις περιπτώσεις που είναι δυνατόν να προκύψουν, όταν τα πλοία προσεγγίζουν μεταξύ τους.

Κανόνας 11: Εφαρμογή.

Οι κανόνες του τμήματος αυτού εφαρμόζονται σε πλοία τα οποία βρίσκονται ενόψει αλλήλων.

Κανόνας 12: Ιστιοφόρα πλοία

(α) Όταν δύο ιστιοφόρα πλοία πλησιάζουν μεταξύ τους, ώστε να δημιουργείται κίνδυνος συγκρούσεως, τότε το ένα από αυτά οφείλει να απομακρύνεται από την πορεία του άλλου, ως εξής:
(i) Όταν το καθένα από αυτά έχει τον άνεμο από διαφορετική πλευρά, το πλοίο το οποίο έχει τον άνεμο από την αριστερή πλευρά θα απομακρύνεται από την πορεία του άλλου.
(ii) Όταν και τα δύο πλοία έχουν τον άνεμο από την ίδια πλευρά, το προσήνεμο οφείλει να απομακρύνεται από την πορεία του υπήνεμου.
(iii) Εάν πλοίο με τον άνεμο από την αριστερή πλευρά αντιληφθεί άλλο πλοίο προσήνεμα και αδυνατεί να διαπιστώσει με βεβαιότητα εάν το άλλο πλοίο έχει τον άνεμο από την αριστερή ή τη δεξιά πλευρά, θα απομακρύνεται από την πορεία του άλλου.

(β) Για τους σκοπούς του κανόνα αυτού, η προσήνεμη πλευρά θα θεωρείται ότι είναι η αντίθετη πλευρά από εκείνη προς την οποία φέρεται το κύριο ιστίο ή στην περίπτωση πλοίου με τετράγωνα ιστία, η αντίθετη πλευρά από εκείνη προς την οποία φέρεται το μεγαλύτερο ιστίο.

Κανόνας 13: Προσπέρασμα.

(α) Ανεξάρτητα από τις διατάξεις που περιέχονται στους κανόνες του Μέρους Β’, τμήματα I και II, κάθε πλοίο, που καταφθάνει άλλο, απομακρύνεται από την πορεία του καταφθανόμενου.

(β) Ένα πλοίο θα θεωρείται καταφθάνον, όταν πλησιάζει άλλο πλοίο από διεύθυνση πάνω από 22,5 μοίρες, πρύμα από το εγκάρσιό του, δηλαδή όταν βρίσκεται σε τέτοια σχετική θέση ως προς το πλοίο που καταφθάνει, ώστε κατά τη νύκτα να μπορεί να διακρίνει μόνο το φανό της κορώνης, και κανένα από τους πλευρικούς φανούς του.

(γ) Όταν ένα πλοίο βρίσκεται σε αμφιβολία ως προς το εάν πλησιάζει σε άλλο, θα πρέπει να θεωρεί ότι πράγματι είναι καταφθάνον και να χειρίσει ανάλογα.

(δ) Οποιαδήποτε μεταγενέστερη μεταβολή της διοπτεύσεως μεταξύ δύο πλοίων δεν θα καθιστά διασταυρώνον το καταφθάνον πλοίο, σύμφωνα με την έννοια των κανόνων αυτών, ή δεν θα απαλλάσσει αυτό από την υποχρέωση να τηρείται μακριά από το καταφθανόμενο πλοίο, μέχρι να το προσπεράσει τελείως.

Κανόνας 14: Περίπτωση αντίθετων πορειών.

(α) Όταν δύο μηχανοκίνητα πλοία έχοντας πορείες αντίθετες ή σχεδόν αντίθετες, συναντώνται έτσι ώστε να δημιουργείται κίνδυνος συγκρούσεως, τότε και το ένα και το άλλο οφείλει να μεταβάλει την πορεία του προς τα δεξιά, ώστε το καθένα να περάσει από την αριστερή πλευρά του άλλου.

(β) Τέτοια περίπτωση θα θεωρείται ότι υπάρχει, όταν το ένα πλοίο διακρίνει το άλλο κατάπλωρα και όταν κατά μεν τη νύκτα μπορεί να βλέπει τους εφίστιους φανούς του άλλου σε ευθυγράμμιση ή σχεδόν σε ευθυγράμμιση ή και αμφοτέρους τους πλευρικούς φανούς, κατά δε την ημέρα παρατηρεί την αντίστοιχη όψη του άλλου πλοίου.

(γ) Όταν ένα πλοίο βρίσκεται σε αμφιβολία ως προς το εάν υπάρχει τέτοια περίπτωση, πρέπει να θεωρεί ότι πράγματι αυτή υπάρχει και να χειρίσει ανάλογα.

Κανόνας 15: Περίπτωση διασταυρώσεως πορειών.

Όταν δύο μηχανοκίνητα πλοία διασταυρώνουν τις πορείες τους, έτσι ώστε να δημιουργείται κίνδυνος συγκρούσεως, το πλοίο το οποίο βλέπει το άλλο προς τη δεξιά του πλευρά, οφείλει να απομακρύνεται από την πορεία του και εφόσον οι συνθήκες της περιπτώσεως το επιτρέπουν, θα αποφεύγει να διαπλέει από την πλώρη του άλλου πλοίου.

Κανόνας 16: Χειρισμός από το «φυλάσσον» πλοίο.

Κάθε πλοίο το οποίο απαιτείται να απομακρύνεται από την πορεία κάποιου άλλου πλοίου, οφείλει, κατά το δυνατό, να χειρίζει έγκαιρα και ουσιαστικά, ώστε να τηρείται αρκετά μακριά από αυτό.

Κανόνας 17: Χειρισμός από το «φυλασσόμενο πλοίο».

(α)
(i) Όταν το ένα από τα δύο πλοία οφείλει να απομακρύνεται από την πορεία του άλλου, το άλλο θα διατηρεί την πορεία και ταχύτητά του.
(ii) Εντούτοις, το φυλασσόμενο πλοίο μπορεί να χειρίσει, έτσι ώστε να αποφευχθεί η σύγκρουση με μόνο τον ελιγμό του, μόλις γίνει προφανές σ’ αυτό ότι το υπόχρεο να απομακρυνθεί από την πορεία του πλοίο, δεν χειρίζει κατάλληλα σύμφωνα με τους κανόνες αυτούς.

(β) Όταν, για οποιοδήποτε λόγο, το πλοίο, το οποίο απαιτείται να διατηρήσει σταθερή την πορεία και ταχύτητά του, βρεθεί τόσο κοντά στο άλλο, ώστε η σύγκρουση να μην μπορεί να αποφευχθεί με μόνο το χειρισμό του φυλάσσοντος πλοίου, οφείλει και αυτό να χειρίσει κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο, ώστε να αποφευχθεί η σύγκρουση.

(γ) Μηχανοκίνητο πλοίο το οποίο χειρίζει, σε περίπτωση διασταυρώσεως των πορειών, σύμφωνα με τη διάταξη (α)(ii) του παρόντος κανόνα για να αποφύγει τη σύγκρουση με άλλο μηχανοκίνητο πλοίο, εφόσον οι συνθήκες της περιπτώσεως επιτρέπουν, δεν πρέπει να μεταβάλει την πορεία του προς τα αριστερά για να αποφύγει πλοίο, που βρίσκεται στην αριστερή του πλευρά.

(δ) Αυτός ο κανόνας δεν απαλλάσσει το φυλάσσον πλοίο από την υποχρέωσή του να απομακρύνεται από την πορεία του άλλου.

Κανόνας 18: Ευθύνες μεταξύ πλοίων.

Εκτός εάν διαφορετικά ορίζεται από τους Κανόνες 9, 10 και 13:
(α) Μηχανοκίνητο πλοίο «εν πλω» θα απομακρύνεται από την πορεία:
(i) Ακυβέρνητου πλοίου.
(ii) Πλοίου περιορισμένης ικανότητας χειρισμών.
(iii) Πλοίου ασχολούμενου με την αλιεία.
(iv) Ιστιοφόρου πλοίου.

(β) Ιστιοφόρο πλοίο «εν πλω» θα απομακρύνεται από την πορεία:
(i) Ακυβέρνητου πλοίου.
(ii) Πλοίου περιορισμένης ικανότητας χειρισμών.
(iii) Πλοίου ασχολούμενου με την αλιεία.

(γ) Πλοίο ασχολούμενο με την αλιεία «εν πλω» οφείλει, όσο αυτό είναι δυνατό, να απομακρύνεται από την πορεία:
(i) Ακυβέρνητου πλοίου.
(ii) Πλοίου περιορισμένης ικανότητας χειρισμών.

(δ)
(i) Κάθε πλοίο, εκτός ακυβέρνητου πλοίου ή πλοίου περιορισμένης ικανότητας χειρισμών, θα αποφεύγει, εφόσον οι συνθήκες της περιπτώσεως το επιτρέπουν, να παρεμποδίζει τον ασφαλή διάπλουν πλοίου εμποδιζόμενου από το βύθισμά του, το οποίο επιδεικνύει τα σήματα του Κανόνα 28.
(ii) Πλοίο εμποδιζόμενο από το βύθισμά του οφείλει να ναυσιπλοεί με ιδιαίτερη προσοχή έχοντας πλήρη επίγνωση της ιδιάζουσας καταστάσεώς του.

(ε) Υδροπλάνο επάνω στο νερό οφείλει να τηρείται γενικά μακριά από όλα τα πλοία και να αποφεύγει να παρεμποδίζει τη ναυσιπλοΐα τους. Σε περιπτώσεις όμως κατά τις οποίες υπάρχει κίνδυνος συγκρούσεως, το υδροπλάνο θα συμμορφώνεται με τους κανόνες αυτού του Μέρους.

(στ)
(i) Ένα WIG σκάφος, όταν απογειώνεται, προσγειώνεται και κατά τη διάρκεια της πτήσεως πλησίον της επιφάνειας θα τηρείται «καθαρά» από όλα τα άλλα σκάφη αποφεύγοντας εμπλοκή με τη ναυσιπλοΐα τους.
(ii) Ένα WIG σκάφος, όταν επιχειρεί επί της επιφάνειας της θάλασσας θα συμμορφώνεται με τους κανόνες αυτού του Μέρους, ως μηχανοκίνητο σκάφος.